Chúa Nhật 4 Mùa Chay

Năm C

Người Cha và Hai Con Trai

Trong viện bảo tàng Hermitag ở St. Petersburg, Nga-sô có trưng bày bức hoạ “The return of the prodigal son” của hoạ sĩ Rembrandt người Đan Mạch thế kỷ 17, vẽ lại hoạt cảnh Dụ ngôn mà Chúa Giêsu nói với những người Pharisiêu và thu thuế, và chúng ta hôm nay. Bức hoạ gồm có 5 người: người cha đang ôm người con thứ trở về nhà với quần áo rách rưới, tóc tai bù xù, chân mang đôi dép ṃn hết nửa; h́nh ảnh người quư tộc, người gia nhân; và h́nh ảnh người anh trưởng đứng nh́n từ đàng xa.

Đó là một hoạt cảnh vẽ lại câu chuyện rất lư thú nhưng để lại nhiều thắc mắc cho người đọc. Người cha có 2 người con trai. Người con thứ dường như không được b́nh thường. Cậu ta chỉ nghĩ đến số tiền mà cậu sẽ được thừa hưởng trong gia tài của cha mẹ, nhưng lại không kiên nhẫn chờ đến lúc cha mẹ mất mà lại đ̣i cha ḿnh phải chia ngay bây giờ. Đây là một trọng tội đối với phong tục người Á Đông chúng ta, tội “trù ẻo” cha mẹ chết sớm! Và tuy cậu không nói với cha là sẽ dùng số tiền đó vào việc ǵ nhưng ông không coi việc đó là quan trọng, có lẽ ông tin tưởng con ḿnh đă trưởng thành. Và rồi sau một thời gian ngắn, cậu đă xài sạch số tiền mà cha già đă chia cho. Sau khi tiêu xài phung phí hết tiền, mất hết cả danh dự, tư cách và phẩm giá làm người, túng thế quá người con thứ mới trở vê nhà với gia đ́nh chứ chưa chắc cậu đă thương cha nhớ mẹ.

Người con trưởng sau khi nghe biết câu chuyện trở về của em và mọi người đang ăn tiệc linh đ́nh, anh nổi giận và không chịu bước vào nhà. Anh không c̣n giận em như lúc em đ̣i chia gia tài và bỏ đi nữa nhưng giận cha và bất b́nh với cách cư xử của ông. Theo anh đó là một nỗi bất công lớn, và cần phải được giải thích. Và quả vậy, người cha đă phải đích thân ra năn nỉ, xin anh ta vào. Anh trách móc cha, đồng thời kể công và tố cáo cha bất công! Anh ta không dấu nỗi tự hào của ḿnh khi tự so sánh với em: “thằng đó” với con, ai hơn ai, ai đáng được thưởng hơn ai.

Người cha lại năn nỉ: “Con à, lúc nào con cũng ở với cha, tất cả những ǵ của cha đều là của con. Nhưng ta phải ăn mừng v́ em con đây đă chết mà nay lại sống, đă mất mà nay lại t́m thấy." Ông ưu ái gọi tiếng "em con" chứ không phải chỉ là "thằng con của cha đó" như anh ta đă gọi em minh. Trước lời trách móc của đứa con, ông vẫn một mực dịu dàng và kiên nhẫn….

Chúng ta không hiểu và khó chấp nhận cách cư xử của người cha trong dụ ngôn nếu theo các tiêu chuẩn thông thường của người đời. Một người cha tốt đến mấy cũng không hành xử như thế. Chúng ta có thể cho rằng ông thiếu khôn ngoan, mềm yếu quá để con cái khinh thường, hay là thiếu phương pháp giáo dục, hoặc không công bằng. Nhưng dụ ngôn đang nói về Thiên Chúa, không phải về các bậc làm cha thường t́nh. Đây là cách hành xử của chính Thiên Chúa. Quả thực, người cha để cho ḿnh bị t́nh thương "chi phối" hoàn toàn. Ông không hành động theo chỉ dẫn của lư trí nhưng dưới thúc đẩy của t́nh thương. Đó chính là một Thiên Chúa của Ḷng Xót Thương.

Sự cứu rỗi –trung tâm điểm của dụ ngôn- không thể tự ḿnh tạo ra mà chỉ được thừa hưởng, “nhận lănh một cách nhưng không” từ Thiên Chúa là Cha mà thôi. Gia nghiệp Nước Trời là bữa tiệc mà Thiên Chúa Cha kêu mời mọi người chúng ta.

Chúa nhật IV Mùa Chay hôm nay, Giáo Hội mời chúng ta đọc và nghe lại Dụ ngôn “Người Cha và Hai Con” vào chính giữa chặng đường Mùa Chay như một cách lặp lại với chính ḿnh lời kêu gọi của ngày thứ tư Lễ Tro: "Hăy sám hối và tin vào Tin Mừng!" Lời kêu gọi đó, hôm nay trở thành: "Hăy sám hối, hăy bỏ đường tội lỗi mà trở về sống lại trong t́nh nghĩa của TC yêu thương và cảm thông với tha nhân" trong Mùa Chay của Năm Thánh nầy.

Phó Tế Phêrô Đặng Phi Hùng