Chúa Nhật 26

Thường Niên

Năm C

 

Người giàu và Người nghèo

Anh chị em thân mến,

Với đà tiến của phong trào chạy theo lối sống tây phương, nhiều dịch vụ chăm sóc sắc đẹp cho chó, mèo cưng của các đại gia bên Việt Nam gần đây bỗng “bùng nổ” mạnh, khiến nhiều người cảm thấy ngậm ngùi cho kiếp nghèo của hơn 20 phần trăm dân số Việt Nam đang chạy đôn chạy đáo để kiếm cho được ngày hai bữa, một đói một no, trong khi kẻ thừa tiền thì sẵn sàng bỏ ra tiền triệu để chăm sóc cho các thú cưng được ăn ngon mặc đẹp. Tuy nhiên, cũng không thiếu những người coi đây là chuyện bình thường và nên khuyến khích để kinh tế được phát triển, miễn sao đừng đụng đến đồng tiền của người khác... Hay nói cách khác, người ta không hề suy nghĩ hay chạnh lòng khi phung phí của cải vật chất mà Thiên Chúa ban cho con người để con người hưởng dùng và chia sẻ cho tha nhân, mà người ta chỉ biết việc làm của họ sẽ đem đến niềm vui nhất thời cho bản thân trong cuộc sống trần gian.

Thật vậy, anh chị em thân mến, sống trong một thế giới mà cá lớn nuốt cá bé, người giàu ức hiếp kẻ nghèo, kẻ thấp cổ bé miệng bị khinh thường, coi rẻ, thì giữ được công bằng trong cách sống và xử thế với tha nhân đã là khó lắm rồi. Chính vì vậy mà đôi khi chúng ta vẫn an tâm nghĩ rằng nếu không dùng quyền hành để chiếm đoạt tài sản kẻ khác, không dùng sức mạnh để ức chế đồng loại, không dùng tiền của để mua chuộc và lợi dụng kẻ sa cơ, lỡ bước, tức là đã bác ái với tha nhân rồi. Tuy nhiên, thực tế không hẳn là thế. Vì chưng, nếu đọc và suy gẫm bài Tin Mừng của Chúa Nhật tuần này, có lẽ ai trong chúng ta cũng phải rùng mình nhận ra rằng: trước mặt Thiên Chúa, công bằng mà thôi vẫn chưa đủ mà còn phải sống và thực hành đức ái với anh chị em đồng loại nữa.

Thật vậy, người phú hộ giàu có trong bài Tin Mừng hôm nay chẳng làm gì lỗi công bằng cả. Ông ta đương nhiên có quyền hưởng dùng những gì mình có. Ông tiệc tùng, liên hoan là tiền của ông chứ đâu phải tiền mà ông cướp giật của anh nghèo Lazarô đâu. Ông không hề bóc lột, tống tiền, hoặc cưỡng đoạt gì của Lazarô. Hơn nữa, chúng ta không hề nghe thấy người hành khất Lazarô lên tiếng xin nhà phú hộ lấy một lời, nhưng chỉ nằm ngoài cổng của nhà phú hộ. Trên một phương diện nào đó, chúng ta có thể nói là nhà phú hộ đã đối xử tốt với Lazarô rồi, vì đã không sai gia nhân đuổi anh chàng ăn mày mình đầy ghẻ chốc đang nằm trước cổng nhà mình. Sự ghẻ lở ấy có thể làm cho ông cảm thấy ghê tởm, mà ăn không ngon. Thế nhưng, để kết luận, Chúa Giêsu lại nghiêm khắc kết án nhà phú hộ phải trầm luân hỏa ngục trong khi Lazarô được phần thưởng Nước Trời. Cho nên, không lấy của người khác, không tham lam, cướp giật, không trục lợi, không tước đoạt của người vẫn chưa đủ điểm để vào Thiên Đàng. Vì đó mới chỉ là công bằng theo kiểu “mắt đền mắt, răng thế răng” mà thôi, chứ chưa phải là hành động của bác ái.

Bác ái hiển nhiên phải vượt xa công bằng. Nhà phú hộ giàu sang, tưng bừng yến tiệc, còn Lazarô nghèo nàn, rách nát phải đi ăn mày đó là công bằng. Nhà phú hộ không cho Lazarô, vì Lazarô không lên tiếng xin, đó cũng là công bằng. Nhưng như Chúa Giêsu đã kết luận, cái làm cho Lazarô được thưởng Nước Trời, và cái làm cho nhà phú hộ bị phạt hỏa ngục là đức bác ái chứ không phải công bằng. Đức bác ái của Lazarô là hệ tại lòng yêu mến Thiên Chúa, chấp nhận thân phận nghèo nàn, ốm đau, bệnh tật, mà không phàn nàn kêu ca, không tham lam, ghen tỵ. Ông đã hiểu và nhận được lời chúc phúc cho kẻ có tâm hồn nghèo. Còn đức bác ái của nhà phú hộ là phải vượt qua sự công bằng ngồi chờ kẻ khác van xin, và sẵn sàng rộng tay ban phát, giúp đỡ. Tuần trước, khi nói về dụ ngôn người quản lý bất lương, Chúa Giêsu đã nói rõ là: “Hãy dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiền bạc, thì họ sẽ đón tiếp các con vào chốn an nghỉ đời đời” (Lc 16:9). Tiền của gian dối đây phải hiểu là tất cả những gì Thiên Chúa ban cho chúng ta, kể cả sự giàu sang, phú quí. Và bạn hữu đây chính là những nhân đức, những người mà chúng ta giúp đỡ cách này, cách khác.

Do đó, bài Tin Mừng hôm nay là một dịp tốt để chúng ta nhìn lại chính mình và xét xem mình đã sống công bằng và bác ái như thế nào đối với tha nhân? Hay nói cách khác, hãy tự hỏi xem chúng ta đã làm được như nhà phú hộ kia về khía cạnh công bằng chưa? Có bao giờ chúng ta mắng nhiếc, xỉ vả và khinh thường những người nghèo khó, kém cỏi, và sa cơ lỡ vận chưa? Nếu có thì cần phải nhớ lại thái độ của nhà phú hộ mà Chúa Giêsu vừa nhắc đến. Ông ta chưa xua đuổi người nghèo và bệnh tật là Lazarô mà đã phải trầm luân hỏa ngục. Còn nếu có thì sao? Hãy nhớ lại hình ảnh nhà phú hộ trong hỏa ngục để kịp thời sửa đổi trước khi quá muộn.

Vì chưng, những Lazarô đang sống quanh chúng ta lúc này đây không ai khác hơn chính là người vợ, người chồng, các con, các cháu, ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình, cũng như tất cả những người chúng ta gặp gỡ, giao tiếp. Trong số đó, có những người cần và kêu xin rõ ràng, nhưng cũng có những người chẳng kêu xin gì như Lazarô. Cho nên, bổn phận của chúng ta là phải khám phá ra và tìm gặp nhu cầu của những người này để tự tình giúp đỡ. Và đó mới là hành vi bác ái.

Còn khi người khác xin mà mình cho thì chưa phải là hành động bác ái, mà mới là bố thí. Bác ái là thấy người khác cần mà mình tự nguyện đem cho. Cho của dư thừa cũng là một hình thức bố thí chứ chưa hẳn là bác ái. Bà góa nghèo dâng cúng 2 xu vào hòm khấn thì được Chúa Giêsu khen, trong khi nhiều người khác đã dâng cúng gấp trăm lại bị chê, bởi vì bác ái là cho cái thuộc phần mình, tức là là chia cơm, sẻ áo chứ không phải cho đi phần dư thừa. Hành động như thế sẽ nói lên tính chất hy sinh, từ bỏ, và thua thiệt vì yêu mến Thiên Chúa và vì anh chị em.

Lạy Chúa, Chúa đã đặt 80% của cải trên thế gian này vào tay 20% những người giàu có, là để họ biết chia sẻ cho những người thiếu thốn và có phương tiện “làm giàu trước mặt Thiên Chúa”. Xin dạy chúng con biết rộng lượng san sẻ hồng ân của Chúa cho mọi người, để thế giới này không còn cảnh bất công, nghèo đói, nhưng sẽ là một thế giới công bằng và yêu thương. Amen.

Lm. Thomas Tuấn Bình, CMC